Áhrif áfengis á heilann eru mjög víðfeðm og þeirra gætir á nær öll boðefnakerfi heilans. Áfengisverkunin er að mestu skýrð út frá áhrifum áfengis á hina ýmsu viðtaka heilans.

Stöðug ofdrykkja getur valdið verulegum skemmdum á taugakerfinu, einkum heilanum. Þessi áhrif geta komið fram sem breytingar á tilfinningaviðbrögðum einstaklingsins og persónuleika hans og einnig sem breytingar á viðhorfum hans, hæfileikum hans til að læra nýja hluti og minni.

Áfengið hefur áhrif á heilafrumurnar á margvíslegan og flókinn hátt. Þannig breytir áfengið boðefnabúskap heilans. Vannæring og alvarlegir lifrarsjúkdómar geta einnig framkallað einkenni frá heilanum. Reynslan hefur sýnt að fólk getur jafnað sig oft merkilega vel ef það fer í bindindi og þeir einstaklingar sem voru komnir með alvarleg viðvörunareinkenni frá heilanum geta eignast góða starfsgetu að nýju.

Lengi vel eða allt fram til 1980 var sú venja ríkjandi þegar fjallað var um áhrif áfengis á heilann að haldið var á lofti varanlegum heilaskemmdum sem koma venjulega ekki fram hjá áfengissjúklingum fyrr en eftir áratuga drykkju samfara vannæringu og vosbúð. Lítið var fjallað um aðrar vægari truflanir á heilastarfseminni hjá þeim sem drekka þó að þær séu mjög algengar og valdi áfengissjúklingum verulegum vandræðum og stuðli mikið að því að þeir sem hafa ákveðið að hætta að drekka byrja áfengisneyslu að nýju

Óhófleg áfengisneysla veldur mjög mismiklum skemmdum á heilanum sem geta verið allt frá vægum viðsnúanlegum breytingum í verulega rýrnun og skemmdir á taugavefnum. Einkennin geta að sama skapi verið allt frá vægum starfrænum truflunum í elliglöp á lokastigi.

Hjá áfengissjúklingum eru margar ástæður fyrir því að heilinn skemmist. Áfengið sjálft og niðurbrotsefni þess valda skemmdum á frumuhimnum, boðefnum og viðtökum. Vannæring, höfuðhögg, alvarlegir lifrarsjúkdómar og minnkað blóðflæði til heilans veldur einnig þeim skemmdum sem hrjá áfengissjúklinginn.

Þó að heilaskemmdir verði í réttu hlutfalli við hversu lengi og mikið er drukkið eru þær mjög persónubundnar, þannig að af tveimur einstaklingum með álíka drykkjusögu og bakgrunn getur annar verið með miklar heilaskemmdir meðan hinn sýnir engin merki um slíkt.